HOE DINK ONS OOR LYDENSTYD?

cross, sunset, sunrise

(Geneem uit Woord en Fees, 2020 uitgegee deur BYBELMEDIA)

Aanvanklik was Sondae die enigste dag waarop Jesus Christus se opstanding in die kerklike jaar gevier is. Op Sondae is die volle Paasverhaal gevier: menswording, kruisiging, opstanding, hemelvaart, die uitstorting van die Heilige Gees en die belofte van die wederkoms.

Later het daar ’n spesiale klem ontstaan op die viering van Paasfees met betrekking tot die werklike tyd waarop dit in die geskiedenis afgespeel het. Só het die viering van Paasfees as’t ware “teruggestrek” met die kruisiging op die Vrydag en die Laaste Avondmaal op die Donderdag om die sogenaamde Triduum te vorm: Wit Donderdag, Goeie Vrydag en Paasfees. In Jerusalem was dit die gebruik dat die biskop op die Sondag vóór Paasfees (deesdae Palmsondag) die stad sou binnery op die rug van ’n donkie om só die tydperk in te lei wat ons vandag die Groot Lydensweek noem.

Dit is egter eers met die Konsilie van Nicea in 325 nC dat daar op ’n Lydenstyd van 40 dae besluit is. Die begin van Lydenstyd is in die sesde eeu teruggeskuif na Aswoensdag om seker te maak dat Lydenstyd 40 dae duur. Die ses Sondae in Lydenstyd word nie by hierdie 40 dae ingetel nie omdat hierdie Sondae, soos al die ander Sondae, steeds op Jesus se opstanding fokus. Ons praat dus van die ses Sondae in Lydenstyd.

Tydens Lydenstyd het die kerk twee belangrike prosesse van geloofsvorming oor die tydperk van 40 dae voltrek: die kerk se kategetiese program met die oog die bediening van die doop op Paassondag, en die proses van boetedoening (as ’n soort tughandeling) deur dié wat van die geloof afgedwaal het sodat hulle tydens Groot Lydensweek weer volledig in die gemeenskap van gelowiges opgeneem kon word met die oog op die viering van Paasfees saam met die res van die gemeente. Voortaan sou dit ’n algemene gebruik word vir alle Christene om Lydenstyd te gebruik as ’n tyd van skuldbelydenis en selfprysgawe.

Lydenstyd is nie veronderstel om ’n uitgerekte Goeie Vrydag te wees nie. Die betekenis van Lydenstyd word ontsluit deur die twee dae wat dit omraam: Aswoensdag en Goeie Vrydag. Op Aswoensdag ontvang gelowiges die as op hul voorkoppe met die woorde: “Stof is jy en tot stof sal jy terugkeer.” Só word gelowiges herinner aan hulle sterflikheid. Op Goeie Vrydag is ons getuies van die dood van ’n ander mens, en ons hoor: “In sy dood het ons almal gesterf.” Lydenstyd is veronderstel om by die kruis te eindig. Jaar B herinner ons egter aan die reeks verbondsluitings tussen God en die mens wat ’n hoogtepunt bereik met die verbond van die doop tydens Paasfees. Lydenstyd is die tyd om hiervoor voor te berei.

Groete,

Ds Attie Nel

Leave a reply